{"id":3609,"date":"2013-03-01T10:23:48","date_gmt":"2013-03-01T17:23:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.4jehovah.org\/?p=3609"},"modified":"2015-10-15T00:28:26","modified_gmt":"2015-10-15T07:28:26","slug":"nokwas%d4%91m-a-%c9%94w%d4%91n-aban-asafo-watchtower-society-mp%d4%91-s%d4%91wohu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/nokwas%d4%91m-a-%c9%94w%d4%91n-aban-asafo-watchtower-society-mp%d4%91-s%d4%91wohu\/","title":{"rendered":"Nokwas\u0511m A \u0186w\u0511n Aban Asafo (Watchtower Society) Mp\u0511 S\u0511Wohu"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft\" style=\"margin: 10px;\" src=\"https:\/\/witforjesus.org\/images\/jwbooks\/jwfacts-tw.jpg\" alt=\"facts-image\" width=\"274\" height=\"365\" \/><\/p>\n<p><strong>NOKWAS\u0510M A \u0186W\u0510N ABAN ASAFO (WATCHTOWER SOCIETY) MP\u0510 S\u0510 WOHU<\/strong><\/p>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a id=\"ch1\" name=\"ch1\"><\/a> W\u1d10 afe apem ahankron ne adu\u0254kron ason (1997), na w\u0254w\u0254 Yehowa Adansefo a w\u0254ka as\u0511mpa no b\u0511boro \u0254pepem anum (5,000,000) de nn\u0254nhwerew b\u0511y\u0511 \u0254pepepem biako (1,000,000,000) afe biara de ka as\u0511mpa no w\u0254 wiase nyinaa denneennen de boa \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de (Watchtower Organisation). Yehowa adansefo de nnamy\u0511 reka as\u0511mpa no w\u1d10 aman b\u0511boro ahanu ne aduasa (230), na w\u0254y\u0511 \u0254som a \u0511renya nk\u0254anim mt\u0511mt\u0511m w\u0254 kan USSR.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Yehowa adansefo ka de hoahoa w\u0254nho s\u0511 \u0511s\u0511 s\u025b nnipa ba w\u0254n som mu ansa w\u0254anya nkwagye.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b2\" name=\"footnote1a\"><\/a><a href=\"#footnote1b\">1.<\/a><\/span><\/span> \u0186w\u0511n Aban Asafo no hy\u0511 Yehowa adansefo denneennen ma wodi w\u0254n nhyehy\u0511e ne akwankyer\u0511 so. W\u0254 nhyiam ahorow a w\u0254y\u0511 no adap\u0511n no, w\u0254san hwehw\u0511 s\u0511 Yehowa adansefo de nn\u0254nhwer\u0511w pii b\u0511k\u0254 as\u0511mpaka asram biara de kyeky\u0511 ns\u0511mma nhoma, afei so w\u0254y\u0511 Bible adesua ne nhwehw\u0511mu ahorow a \u0511fa w\u0254n som adesua ho. W\u0254abara Yehowa adansefo w\u0254 sraadi, w\u0254nnkyia fraaka, w\u0254nto aba mpa \u0254mampanyi, w\u0254nnye mogya, wonni nnap\u0254na, awoda, buronya ne easter afahy\u0511. Bio nso, w\u0254abara w\u0254n s\u0511 mma w\u0254nnkenkan nhoma a \u0511kasa tia \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de denneennen. Mmere bi a atwam no Yehowa adansefo ne w\u0254n a w\u0254nny\u0511 Yehowa adansefo mm\u0254 feku, na w\u0254mmfa w\u0254nho nhy\u0511 akansi, agumadi ne b\u0254lob\u1d10 mu. W\u0254nnhy\u0511 sukuup\u0254n a obi b\u0511k\u0254 ho nkuran ma mpo w\u0254kasa tia no denneennen.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b3\" name=\"footnote2a\"><\/a><a href=\"#footnote2b\">2.<\/a><\/span><\/span><\/div>\n<p>Anohyeto ahorow yi ne nnesoa a w\u0254de to Yehowa adansefo so no ma w\u0254twe w\u0254nho fi nnipa ne abusua nkae ho, enti \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de b\u0511y\u0511 w\u0254n biribiara w\u0254 w\u0254n asetram. S\u0511 Yehowa adanseni bi bu w\u0254n akwankyer\u0511 anaa Bible mmara so a w\u0254pam no fi \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de no mu. Eyi nti obiara, s\u0511 abusuani, anuanom ne ad\u0254fo nyinaa ne no nkasa, w\u1d10n ne no ndidi na mpo w\u0254akyia saa nnipa.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b4\" name=\"footnote3a\"><\/a><a href=\"#footnote3b\">3.<\/a><\/span><\/span> W\u0254 nnipa bebree fam no eyi y\u0511 tebea ne osuahu a \u0511y\u0511 yaw ky\u0511n biribiara ma mpo \u0511mma w\u0254te nka s\u0511 w\u0254abrab\u0254 nni mfaso bio. Esiane saa mmara ne nhy\u0511 a \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de no de to Yehowa adansefo so no ma \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de nya Yehowa adansefo honam ne honhom fam asetra kwan so tumi, eyi nti \u0511ho hia k\u0511s\u0511 s\u0511 obi b\u0511y\u0511 nhw\u0511hw\u0511mu torodoo w\u0254 nea \u0186w\u0511n Aban Asafo no kyer\u0511kyer\u0511 ne nabak\u0254s\u0511m ansa na \u0254de ne ho ato so.<!--more--><\/p>\n<blockquote><p>\u201c\u0510s\u0511 s\u0511 y\u0511y\u0511 nhwehw\u0511mu na \u0511ny\u0511 nea y\u0511n ankasa agye atom s\u0511 \u0511y\u0511 nokware k\u0511k\u0511, na mpo nea \u0254som biara a y\u0511p\u0511 s\u0511 y\u0511ne no som kyer\u0511kyer\u0511. So \u0254som no nkyer\u0511kyer\u0511 nyinaa ne kyer\u0511ws\u0511m hyia, anaas\u0511 \u0511y\u0511 nnipa atetes\u0511m na w\u0254kyer\u0511kyer\u0511? S\u0511 y\u0511p\u0511 s\u0511 yehu nokware no a, \u0511nde osuro biara nni h\u0254 s\u0511 y\u0511b\u0511y\u0511 nhwehw\u0511mu a \u0511te saa<em>\u201d- Nokware a \u0511de k\u0254 daa nkwa mu (The truth that leads to eternal life, Watch Tower Bible and Tract Society, 1968, kratafa. 13.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong><strong><a id=\"ch2\" name=\"ch1\"><\/a> <\/strong>\u0186W\u0510N ABAN AHYEHY\u0510DE ABAK\u0186S\u0510M \u0186B\u0186ASE\u0510 (BACKGROUND)<\/strong><\/p>\n<p>W\u0254 afe apem ahanw\u0254twe ne adu\u0254son nkron (1879) mu, b\u0511y\u0511 mfe aduonu ns\u1d10 (27) CharlesTaze Russell, (Nea \u0254de \u0186w\u0511n Aban Asafo no bae) fii ase tintimii Zion \u0186w\u0511n Aban ne Yesu mmae ho as\u0511mpaka (Zion Watch Tower and Herald of Christ\u2019s Presence). W\u0254woo Russell w\u0254 Allegheny, Pennsylvania afe 1852, w\u0254 t\u0113tee no s\u0511 Presbiteriani, nanso akyiri yi \u0254de ne ho b\u0254\u0254 as\u0254re kuw bi a ahofadi wom.<\/p>\n<p>B\u0511y\u0511 mfe 10 ansa Russell fii ase tintimii \u0186w\u0511n Aban ns\u0511mma nhoma no, \u0254ne kuw a w\u0254atwe w\u0254n ho afi Sekond Adventist Som ho b\u0254e. \u0510kuw yi nkyer\u0511kyer\u0511 a \u0511kasa tia \u0254honam mu a Yesu san de b\u0511ba asase so bio no ne \u0254kra enwu da nyae nk\u0511nt\u0511nso w\u0254 Russell so k\u0511se.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b5\" name=\"footnote4a\"><\/a><a href=\"#footnote4b\">4.<\/a><\/span><\/span> Russell kyer\u0511kyer\u0511\u0511, \u0511na \u0254san tintimii ne gyidi ne amanne ne nneye\u0511 ahorow a \u0511nna \u0186w\u0511n Aban Asafo apow s\u0511 efii atoro som mu. Nokwarem mu no, s\u0511 Russell w\u0254 nn\u0511 \u0186w\u0511n Aban Asafo mu a anka w\u0254b\u0511pam no, esiane ne gyidi ne nneye\u0511 \u0254w\u0254 nti.<br \/>\nRussell nkyer\u0511kyer\u0511, nneye\u0511 ne amanne ebinom na edidi so yi:<\/p>\n<blockquote><p>*\u0186de <strong>\u0186wia nyame Ra (Sun god Ra)<\/strong> ho ns\u0511kyer\u0511nne y\u0511\u0511 ne nhoma akyi ahy\u0511nsode.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b6\" name=\"footnote5a\"><\/a><a href=\"#footnote5b\">5.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*\u0186de <strong>Masonik knights Templar ahy\u0511nsode<\/strong> ne mmeamudua ne ahenky\u0511w y\u0511\u0511 Zion \u0186w\u0511n Aban nhoma akyi ahy\u0511nsode.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b7\" name=\"footnote6a\"><\/a><a href=\"#footnote6b\">6.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*\u0186kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 \u0186ne Akoa nokwafo ne \u0186badwemma a \u0511w\u0254 Mateo 24:45-51, na eyi maa nakyidifo bebree <strong>somee no<\/strong> ankasa.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b8\" name=\"footnote7a\"><\/a><a href=\"#footnote7b\">7.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 <strong>Onipa Ahyehy\u0511de <\/strong>ne Honhom Kronkron ne Onyankop\u0254n ap\u0511de nhyia koraa. Enti hw\u0511 woh\u014d yiye w\u0254 ahyehy\u0511de ho, \u0511y\u0511 nea mfaso biara nni so.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b9\" name=\"footnote8a\"><\/a><a href=\"#footnote8b\">8.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 Kristofo <strong>y\u0511 Honhom Ateasefo enti w\u0254n nyinaa y\u0511 anyame, <\/strong>m\u1fb1 ne saa nti y\u0511w\u0254 anyame abusuafo. W\u0254 owus\u0254re mu no y\u0511de y\u0511n su s\u0511 <strong>anyame<\/strong> b\u0511nyane.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b10\" name=\"footnote9a\"><\/a><a href=\"#footnote9b\">9.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 <strong>Yesu Kristo honam dua akwaa nyinaa bom y\u0511 nyame k\u0511se a \u0511kor\u0254n<\/strong>. Yesu b\u0511san de nsiesie a Adam hweree nyinaa ama adesamma, \u0511nti b\u0254 mm\u0254den s\u0511 w\u0254b\u0511ka <strong>saa abusua yi a Yesu b\u0511y\u0511 w\u0254n daa nkwa Agya no ho.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b11\" name=\"footnote10a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote10b\">10.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 Awurade Yesu Kristo \u0511s\u0511 s\u0511 <strong>W\u0254som No<\/strong>, afei nso <strong>\u0186ny\u0511<\/strong> <strong>\u0186b\u0254fo Mikael<\/strong>.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b12\" name=\"footnote11a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote11b\">11.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Wodii nnap\u0254na ahorow bi te s\u0511 <strong>awoda ne buronya<\/strong>.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b13\" name=\"footnote12a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote12b\">12.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 Yehowa adansefo tumi y\u0511 <strong>sraadi adwuma<\/strong> dodo a \u0254nt\u014d tuo nkum nnipa biara.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b14\" name=\"footnote13a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote13b\">13.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 <strong>abor\u0254fo honam hw\u0511bea<\/strong> di m\u016b ky\u0511n <strong>abibifo,<\/strong> na mpo <strong>abor\u0254fo suban kor\u0254n ky\u0511n abibifo koraa.<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b15\" name=\"footnote14a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote14b\">14.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 s\u0511nea obi <strong>adwene kuruwa<\/strong> te no na \u0511kyer\u0511 s\u0511nea \u0254tu Onyankop\u0254n som ho anamm\u0254n.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b16\" name=\"footnote15a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote15b\">15.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 Yehowa hw\u0511 amansan yi so efi <strong>nsoromma Akyane a \u0511w\u0254 nsoromma<\/strong> akuwkuw mu.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b17\" name=\"footnote16a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote16b\">16.<\/a><\/span><\/span><br \/>\n*Kyer\u0511kyer\u0511\u0511 s\u0511 Piramid k\u0511se a \u0254w\u0254 Gizeh y\u0511 <strong>Onyankop\u0254n adansefo \u0254botantim<\/strong>. Eyi na Russell de gyina so s\u0511 wiase awiei ho nhyehy\u0511e no fii ase w\u0254 afe 1799 kosii afe 1914, m\u1fb1 nti Yesu baee n&#8217;anounyam mu w\u0254 afe 1874, na efii afe 1914 no wiase amamui ahyehy\u0511de (governments) ahorow nyinaa b\u0511s\u0511e afi h\u0254.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b18\" name=\"footnote17a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote17b\">17.<\/a><\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>W\u0254 afe 1954 mu no, <em>Douglas Walsh As\u0511nnibea a \u0511w\u0254 Skotland<\/em> dii Franz Fred a \u1d10y\u0511\u0511 \u0186w\u0511n Aban Asafo Ti Panyin (President) efii mfe 1977 kosii 1992 no as\u0511m. Wobebisaa ns\u0511m a \u0511fa \u0186w\u0511n Aban Asafo nkyer\u0511kyer\u0511\u0511 a w\u0254y\u0511e nsakrae ahorow mp\u0511n pii no. Franz Fred mmuae a \u0254de mae \u0511ni:<\/p>\n<blockquote><p><strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Enti nea Asafo atintim w\u0254 nhoma mu s\u0511 nokware nn\u0511 no b\u0511y\u0511 ntoro nna kakraa bi akyi?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong>: Momma y\u0511ntw\u0511n nhw\u0511.<br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> <strong><em>Nti mprempren Yehowa Adansefo kuw nyinaa nkyer\u0511kyer\u0511 y\u0511 mfomso?<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><strong>:<\/strong> Yehowa Adansefo redi kyer\u0511wns\u0511m akwankyer\u0511 a \u0511nwie p\u0511y\u0511 so.<br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Mfomso?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>:<\/em> <strong><em>Oye, Mfomso.<\/em><\/strong><br \/>\nNea \u0254p\u0511 eyi ho adanse no \u0254nhw\u0511 Douglas Walsh Trial Pursuer\u2019s Proof, 1954, p.114.<\/p>\n<p>\u201c<strong><em>Satan de anifere kwan nyaa y\u0511n. Satan ab\u0254 mm\u0254den de anifere kwan anya y\u0511n so nk\u0511nt\u0511nso<\/em><\/strong>, na eyi ama woadi nkonim. \u0186kwan b\u0511n so? \u0186nam ntoro ne adapatwa so. <strong><em>\u0186de ntoro fitaa ne ns\u0511m a \u0511mfra y\u0511 no s\u0511 nokwas\u0511m<\/em><\/strong>. <strong><em>\u0186kwan foforo so no \u0254de esum ses\u1fb1 hann<\/em><\/strong>\u201d-<em>Watchtower May 1976, p.304.<\/em><\/p>\n<p>\u201c<strong><em>S\u0511 onipa na yedi n&#8217;akwankyer\u0511 akyi a<\/em><\/strong> anka akyinnye biara nni ho s\u0511 \u0511rennsi y\u0511n yiye, efis\u0511 onipa adwene b\u0511ko atia ne ho, ma mpo nea <strong><em>\u0511y\u0511 hann afe biako, abien anaa asia atwam no b\u0511y\u0511 esum nn\u0511<\/em><\/strong>. Nanso, Onyankop\u0254n de nsakrae biara nni ne mu, <strong><em>saa ara na nokware te, nti nimde\u0511 anaa hann a efi Onyankop\u0254n h\u0254 te, \u0511s\u0511 s\u0511 edi adanse s\u0511 efii Onyankop\u0254n h\u0254. Nokware foforo ntumi nk\u014dntia anaa ns\u0113s\u1fb1 nokware dedaw. Hann foforo ntumi ndum hann dedaw, mmom \u0511hy\u0511 mu k\u0113na<\/em><\/strong>. Saa ara na nokware hann te, nokware nya nk\u0254anim na ns\u0113s\u1fb1 dedaw\u201d-<em>Zion\u2019s Watchtower February 1881, p.3<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong><a id=\"ch3\" name=\"ch3\"><\/a> WIASE FOFORO BIBLE NKYER\u0510ASE NO:<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>W\u0254 afe 1950 no, \u0186w\u0511n Aban Asafo tintimii Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase no. W\u0254aka akyer\u0511 Yehowa adansefo nyinaa s\u0511 Wiase foforo Bible Nkyer\u0511ase no y\u0511 nea nokwaredi wom, na nyinyim biara nnim. Asafo k\u1fb1 s\u0511 Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase Boayikuw (committee) no y\u0511 w\u0254n a w\u0254nho akokwaw w\u0254 Hela (Greek) kasa mu, na w\u0254b\u0254\u0254 mm\u0254den maa Onyankop\u0254n adwene a \u0511w\u0254 Bible mu no wie p\u0511y\u0511 p\u0511p\u0511\u0511p\u0511.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b19\" name=\"footnote18a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote18b\">18.<\/a><\/span><\/span> Nanso, saa y\u0511hwehw\u0511 asekyer\u0511fo no abodin ne w\u0254n nimde\u0511 a, \u0511daa adi s\u0511 \u0186w\u0511n Aban Asafo no mp\u0511 s\u0511 w\u0254de asekyer\u0511fo no din b\u0511to gua. W\u0254ka s\u0511 Boayikuw Asekyer\u0511afo no mp\u0511 s\u0511 w\u0254gye anuonyam ma w\u0254nho, mmom Yehowa Nyankop\u0254n na nkamfo ne anuonyam s\u0511 no. Na asekyer\u0511fo no mp\u0511 s\u0511 wode w\u1d10n din t\u014d baguam. Wutumi hu s\u0511 ntease wom s\u0511 womp\u0511 s\u0511 wode w\u1d10n din b\u0511to gua, nanso obi betumi asusuw ho s\u0511, so eyi nti na w\u1d10mp\u0511 s\u0511 obi behu Wiase Foforo Bible Asekyer\u0511fo no nnipaban? W\u1d10 mfe a atwam no, nhwehw\u0511m ahorow afoforo ay\u0511 no amma Wiase Foforo Fible Asekyer\u0511fo no din ne w\u1d10n nnipaban ada adi. Na nokwas\u0511m ne s\u0511 asekyer\u0511fo no y\u0511 nnipa a wonni hokwan ne dibea a \u0511fata s\u0511 w\u1d10tintim Bible. \u03fdw\u0511n Aban Asafo Sodikuw (governing body) nnipa asia na w\u1d10y\u0511 Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase Boayikuw (committee), na emu anum nni nimde\u0511 biara w\u1d10 Hela ne Hebri (Hebrew) nkyer\u0511wde (Letters) ne w\u1d10 kasa ho mmara biara. Emu biako ne Fred Franz a \u1d10b\u0511y\u0511\u0511 \u03fdw\u0511n Aban Asafo panyin a \u1d10daa ano (President) w\u1d10 mfe 1977 kosii 1992, kae s\u0511 \u1d10no de onyaa ntetee w\u1d10 Hela ne Hebri kasa mmara mu. Nanso, w\u1d10 Douglas Walsh As\u0511nnibea w\u1d10 skotland, ns\u0511m a efii nanom pue w\u1d10 bere w\u1d10aka ntam s\u0511 nokwar\u0511 nkutoo na \u1d10b\u0511ka no, ne ns\u0511m ni:<\/p>\n<p><strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: Wo nso w\u1d10asua Hebri kasa?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Yiw<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Enti w\u1d10aben w\u1d10 Hela kasa mmara mu?<br \/>\n<strong><em>Mmua<\/em><\/strong><em>e: Yiw, me de di dwuma w\u1d10 me bible nhomawa ahorow a mitintimii ne kyer\u0511wns\u0511m ho dwumadi afoforo<\/em>.<br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Misusuw s\u0511 wotumi kenkan Hebri kyer\u0511wns\u0511m ne Hela, Latin, Portuguese, German na afei French no?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Yiw.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Enti \u0511y\u0511 nokware ampa anaa \u0511nte saa, s\u0511 w\u1d10 afe 1950 w\u1d10kyer\u0511\u0511 Wiase Foforo Bible nkyer\u0511ase w\u1d10 Hela kyer\u0511wns\u0511m a woada no adi?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Yiw.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Misusuw s\u0511 na \u0511y\u0511 wo as\u0511y\u0511de s\u0511 wob\u0511hw\u0511 ahu s\u0511 Wiase Foforo Bible nkyer\u0511ase no mfomso ne sint\u1d10 biara nni ho, \u0511nte saa?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>:<\/em> <em>\u0510y\u0511 nokwar\u0511 paa.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Esiane wo nimde\u0511 ne nhwehw\u0511mu nti?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Saa p\u0511p\u0511\u0511p\u0511.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Na woy\u0511 saa?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Yiw.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Bio nso, na \u0511y\u0511 wo as\u0511y\u0511de s\u0511 wogyina \u03fdw\u0511n Aban Asafo ananmu hw\u0511 ma w\u1d10kyer\u0511 Hebri Bible no nea edi kan ba Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase no mu?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Yiw.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Enti seesei wob\u0511gye atom s\u0511 Wiase Foforo Nkyer\u0511ase no wo na womaa pene s\u0511 wontintim?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong>: Y\u0511de hy\u0511\u0511 me nsa s\u0511 meny\u0511 nhwehw\u0511mu nhu s\u0511 biribiara y\u0511 p\u0511p\u0511\u0511p\u0511 na minsi gyinae a \u0511fata mma wontintim.<br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> So asekyer\u0511fo no k\u0101 w\u1d10n a w\u1d10y\u0511 Boayikuw no ho?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: S\u0511 obi a meka mpanyimfo boayikuw ho no, minni hokwan s\u0511 m\u0511mma as\u0511mmisa yi ho mmuae, efis\u0511 \u0511y\u0511 kokoam as\u0511m.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Bere b\u0511n na wok\u1d10\u1d10 sukuup\u1d10n?<br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: So wowie sukuup\u1d10n?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Manwie.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: So wonyae hokwan sua Hebri bere a wow\u1d10 sukuup\u1d10n \u1d10kwan bi so?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Dabi, manya kwan, nanso, w\u1d10 me nhwehw\u0511mu dwumadi ahorow mu no, s\u0511 obi a \u1d10da Asafo no ano, mihuu s\u0511 \u0511hohia s\u0511 minya Hebri kasa ho nimde\u0511, nti misuae Hebri kasa. <\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Wotuu As\u0511m no Hy\u0511\u0511 Da Foforo (24th November 1954).<\/p>\n<blockquote><p><strong><em>As\u0511mmisa:<\/em><\/strong> Enti wutumi ky\u0511r\u0511w na afei kenkan Hebri, \u0511nte saa?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Mintumi nkenkan Hebri.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: Wonnntumi?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Dabi.<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: Enti wubetumi akyer\u0511 nkyer\u0511wde yi ase ak\u1d10 Hebri?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Em\u016b b\u0511n?<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: Genesis Ti abien nkyekyemu anan (Genesis 2:4)?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Wokyer\u0511 eyi?<\/em><br \/>\n<strong><em>As\u0511mmisa<\/em><\/strong>: Yiw?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong><em>: Dabi, mintumi ny\u0511 saa<\/em><br \/>\n-Douglas Walsh Trial, Pursuer\u2019s Proof, 1954 p. 7-9, 88, 91-92, 102-103.<\/p><\/blockquote>\n<p>Saa dwumadi a Fred Franz antumi akyer\u0511ase no y\u0511 nea obi a w\u1d10anya afe biako anaa abien w\u1d10 Hebri sukuu betumi akyer\u0511ase. \u0510nti n\u0101 \u0511y\u0511 nwonwa s\u0511 \u03fdw\u0511n Aban Asafo no mp\u0511 s\u0511 \u1d10de asekyer\u0511fo no din b\u0511to gua? So wode woh\u014d b\u0511to oduruy\u0511fo a \u1d10mp\u0511 s\u0511 wobehu na abodin s\u0511 \u1d10fata s\u0511 oduruy\u0511fo s\u014d?\u00a0 Nanso, biribi a \u0511te saa na Yehowa adansefo ay\u0511 w\u1d10 Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase no ho.<\/p>\n<p><strong>\u00a0WIASE FOFORO BIBLE NKYER\u0510ASE <\/strong><strong><em>NE<\/em><\/strong><strong> KINGDOM INTERLINEAR NKYER\u0510ASE <\/strong><strong><em>NTOTO <\/em><\/strong><strong><em>HO<\/em><\/strong><\/p>\n<p>W\u1d10 afe 1969, \u03fdw\u0511n Aban Asafo tintimii Kingdom Interlinear Hela Kyer\u0511wns\u0511m Nkyer\u0511ase. Eyi kyer\u0511\u0511 maa w\u1d10 tintimii Hela ns\u0511mfua ase w\u1d10 engresi ns\u0511mfua mu, s\u0511nea \u0511b\u0511y\u0511 a, wob\u1d10 Hela ns\u0511mfua bi a \u0511ny\u0511 den s\u0511 wob\u0511hu engresi as\u0511mfua bi a \u1d10ne no s\u0511, s\u0511nea Hela kasa w\u1d10de kyer\u0511wee Apam Foforo no te ara. Eyi y\u0511 nea Brooke Foss Westcott D.D ne Fenton John Anthony Hort D.D na wodi kan tintimii saa Kingdom Interlinear nkyer\u0511ase no. Afe 1969 no, \u03fdw\u0511n Aban Asafo nso tintimii Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase no bi, w\u1d10 ne kratafa edi kan p\u0511\u0511 no, \u03fdw\u0511n Aban Asafo kae s\u0511:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cAtirimp\u1d10w nti a woatintim Kingdom <em>Interlinear Nkyer\u0511ase w\u1d10 Hela kyer\u0511wns\u0511m m\u016b \u0511ne s\u0511, \u0511mmoa w\u1d10n a w\u1d10p\u0511 nokwar\u0511 no akyi kwan ne daa nkwa<\/em>. \u0510y\u0511 Bor<em>\u1d10<\/em>fo nkyer\u0511ase a \u0511b\u0511boa Bible osuani biara m\u0101 w\u1d10ahu s\u0511nea Hela nkyer\u0511wde ankasa te. Saa Hela ns\u0511mfua a w\u1d10akyer\u0511 ase w\u1d10 Bor<em>\u1d10<\/em>fo ns\u0511mfua mu no woahyehy\u0511 no w\u1d10 akuw abien, af\u0101 ne af\u0101 s\u0511nea wubetumi ay\u0511 ntotoho w\u1d10 benkum ne nifa bere koro a worekenkan anaa rey\u0511 nhwehw\u0511mu. Afei nso, <em>\u0511ma wutumi hu Bible nkyer\u0511ase biara ne nea eye na \u0511y\u0511 nokwar\u0511. <\/em>Y\u0511amf\u0101 y\u0511n adwene akyer\u0511 ns\u0511m mu w\u1d10 \u1d10kwan foforo so, mmom no y\u0511maa Hela ns\u0511mfua no ankasa nkyer\u0511ase. Enti <em>as\u0511mfua biako biara y\u0511de nkyer\u0511ase biako n\u0101 \u0511mmae<\/em>, s\u0511nea akenkan no kyer\u0511\u0511\u201d&#8211;<strong><em>Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase w\u1d10 Hela Kyer\u0511wns\u0511m mu, 1985, page 5, 9-10.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Nea edidi so yi y\u0511 Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase ne Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase a y\u0511de atoto ho:<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Bible Nkyekyem<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Wiase Foforo Nkyer\u0511ase<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Kolosefo 2:9<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu m\u016b n\u0101 <strong>nyamey\u0511<\/strong> nyinaa w\u1d10.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu mu no na <strong>nyamesu<\/strong> nyinaa w\u1d10.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 no nsow<\/em>: Hela \u03fdbenfo Yosef Henry Thayer kae s\u0511, \u201cHela as\u0511mfua a w\u1d10de dii dwuma no y\u0511 \u2018Theotes\u2019 a aseky\u0511r\u0511 ankasa y\u0511 Onyame, s\u0511 biribi b\u0511y\u0511 nyame anaa Onyankop\u1d10n- Thayer Hela Bor\u1d10fo kasa asetenhoma ma Apam Foforo a wotintimii 1974, kr. 288 (The New Thayer\u2019s Greek English Lexicon of the New Testaments)<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Kolosefo 1:16-17<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu b\u1d10\u1d10 nne\u0511ma<strong> nyinaa.<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu b\u1d10\u1d10 nne\u0511ma <strong>afoforo nyinaa.<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 no nsow<\/em>: \u03fdw\u0511n Aban Asafo de as\u0511mfua \u2018afoforo\u2019 mp\u0511n anan ahy\u0511 \u0254y\u0511s\u0511m (passage) no mu, s\u0511nea \u0511ne w\u1d10 nkyer\u0511kyer\u0511 s\u0511 Yesu y\u0511 ab\u1d10de no ahyia. Nanso, w\u1d10Yohane 1:3 y\u0511hu s\u0511 Yesu Kristo \u0511na \u0511b\u1d10\u1d10 nne\u0511ma nyinaa-\u0511ny\u0511 nne\u0511ma afoforo nyinaa.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Galatifo 2:20\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Filipefo 3:9<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu Nkwa <strong>te mimu<\/strong>.<br \/>\nNa moahu me <strong>w\u1d10 ne mu<\/strong>.<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Yesu <strong>ne me t\u0113<\/strong>.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Na moahu <strong>me ne no ntam biakoy\u0511.<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 ne nsow bio<\/em>: S\u0511 y\u0511behu s\u0511 \u2018wow\u1d10\u2019 Yesu mu kyer\u0511 s\u0511 onni no de ne ho ato Yesu nkutoo so s\u0511 \u0254b\u0511b\u1d10 trenee abrab\u1d10 ma enti ne gyinabea w\u1d10 Yesu mu. Enti Onyankop\u1d10n Hu onni no s\u0511 \u1d10resua Yesu trenee abrab\u1d10 kwan, na \u0511ny\u0511 onni no ankasa treneey\u0511 (Kenkan kolosefo 3:3). Nsonsono\u0511 k\u0511se wom s\u0511 obi ntam ne Yesu y\u0511 biako.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Filipifo 2:9<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Onyankop\u1d10n maa Yesu din a \u0511ky\u0511n<strong> \u0511din biara.<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Onyankop\u1d10n maa Yesu Kristo din \u0511ky\u0511n <strong>\u0511din afoforo biara.<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 \u0511ha nsow<\/em>: \u03fdw\u0511n Aban Asafo kyer\u0511kyer\u0511 s\u0511 Yehowa Nyankop\u1d10n n\u0101 \u0511w\u0254 edin a \u0511ky\u0511n edin nyinaa enti na \u0511s\u0511 w\u1d10de as\u0511mfua \u2018afoforo\u2019 hy\u0511 h\u1d10 ma \u0511ne w\u1d10nkyer\u0511kyer\u0511 hyia. Nanso, Yohane 17:11 k\u0101 s\u0511 Yesu w\u1d10 Yehowa Din no bi!<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Yohane 1:1<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">As\u0511m no y\u0511 <strong>Nyankop\u1d10n.<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Na as\u0511m no y\u0511 <strong>anyame.<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 no nsow<\/em>: \u03fdw\u0511n Aban Asafo gye akyinnye s\u0511 esiane s\u0511 \u201cdefinite article-\u2018the\u2019 w\u1d10 \u0254y\u0511s\u0511m (passage) no mu nti, na eyi kyer\u0511 s\u0511 wotumi de \u201ca\u201d (asekyer\u0511 ne s\u0511 biribi a enni m\u016b biara) hy\u0511 w\u1d10n Bible nkyer\u0511ase mu. Nanso, Asafo anni at\u0511ntrenee w\u1d10 eyi mu, efis\u0511 anka \u0511s\u0511 s\u0511 \u1d10de nkyer\u0511ase adwene koro no di dwuma w\u1d10 Yohane 1:6 a \u0511k\u0101 s\u0511 \u201c\u1d10barima bi bae a Onyankop\u1d10n somaa no s\u0511 n\u0101nanmusini\u201d (w\u1d10 \u0511ha w\u1d10annkyer\u0511ase te s\u0511 Yohane 1:1. Efis\u0511 ntease nnim s\u0511 w\u1d10b\u0511kyer\u0511 ase te s\u0511 Yohane 1:1, s\u0511nea am\u0101 \u0511ne w\u1d10nkyer\u0511kyer\u0511 ahyia nti.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Yohane 8:58<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Ansa w\u1d10woo Abraham no n\u0101 <strong>Mey\u0511<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Ansa w\u1d10woo Abraham no n\u0101 <strong>Mew\u0254 h\u0254<\/strong>.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Hu s\u0511: Hela as\u0511mfua a w\u1d10kyer\u0511ase Mey\u0511, efi \u201cego eimi\u201d W\u1d10 Bible mu baabiara saa as\u0511mfua no puee no, Asafo no kyer\u0511\u0511 ase m\u0101 \u0511ne ntease no hyia s\u0511 \u201cMey\u0511\u201d. Nanso, w\u1d10 Yohane 8:58<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b20\" name=\"footnote19a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote19b\">19.<\/a><\/span><\/span> w\u1d10y\u0511\u0511 nsakrae. D\u0511n ntia? Na Yesu reda ne Ho adi s\u0511nea n\u0101 yudafo no nim w\u1d10 Exodus 3:14 s\u0511 Yehowa, ma enti yudafo no p\u0511e s\u0511 wosi Yesu abo, efis\u0511 w\u1d10ak\u0101 abusus\u0511m (Kenkan Yohane 5:59 fa toto Levitikus 24:16 ho). \u03fdw\u0511n Aban Asafo no kyer\u0511\u0511 as\u0511mfua no ase w\u1d10 saa kwan yi so ama \u0511ne w\u1d10nkyer\u0511kyer\u0511 ahyia.<\/p>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Yohane 14:10<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Enti monnnye nni s\u0511 <strong>Mew\u1d10<\/strong> Agya no m\u016b \u0511na Agya no nso <strong>W\u1d10me<\/strong> m\u016b?<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">Monnnye nni s\u0511 <strong>Mene Agya no w\u1d10 Abusuab\u1d10 <\/strong>\u0511na Agya no nso ne <strong>Mew\u1d10 Abusuab\u1d10<\/strong>?<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\" width=\"213\"><strong>Yohane 14:14<\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">S\u0511 biribiara a <strong>mobebisa Me<\/strong> no\u2026<\/td>\n<td valign=\"top\" width=\"213\">S\u0511 <strong>mobisa biribiara<\/strong>\u2026<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><em>Hy\u0511 no nsow<\/em>: Esiane s\u0511 Asafo kyer\u0511kyer\u0511 s\u0511 Yesu nny\u0511 Nyankop\u1d10n nti, w\u1d10ka s\u0511 \u0511ns\u0511 s\u0511 obi b\u1d10 mpae ma Yesu. Efis\u0511 mpaeb\u1d10 y\u0511 \u1d10som, s\u0511 y\u0511b\u0511b\u1d10 mpae ama Yesu a, \u0511nde na \u0511kyer\u0511 s\u0511 Yesu y\u0511 Onyankop\u1d10n (kenkan Exodus 23:13) \u0510daadi pefee s\u0511, Yesu hy\u0511 nasuafo no s\u0511 wommisa N\u014d biribiara w\u1d10 mpaeb\u1d10 mu, nanso Asafo no yii as\u0511mfua \u201cbisa Me\u201d afi w\u1d10n Bible nkyer\u0511ase m\u016b, ama \u0511ne w\u1d10nkyer\u0511kyer\u0511 ahyia.<\/p>\n<p>So \u03fdw\u0511n Aban Asafo Wiase Foforo nkyer\u0511ase no di m\u016b, s\u0511 w\u1d10de toto Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase ho a? Gyama eyi nti na Hela nhomanimfo \u1d10benfo biara nnye Wiase foforo nkyer\u0511ase no ntom, maa mpo \u0186benfo Julies Mantey kae faa Asafo Nkyer\u0511ase no ho s\u0511 nkyer\u0511ase a \u201c\u0511y\u0511 nnaadaa papaapa\u201d.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b21\" name=\"footnote20a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote20b\">20.<\/a><\/span><\/span><\/p>\n<p><strong><a id=\"ch4\" name=\"ch4\"><\/a> \u03fdW\u0510N ABAN ASAFO ODIYIFO\u03fd NO<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>\u201cSo Yehowa w\u1d10 adiyifo nn\u0511 s\u0511 \u1d10mm\u1d10 \u03fdw\u0511n Aban Asafo no k\u1d10k\u1d10, nk\u0101 nne\u0511ma \u0511reba daakye? Yebetumi ama ns\u0511mmisa yi ho mmuae s\u0511 yiw. Hena ne saa Odiyifo yi? Odiyifo ny\u0511 onipa biako na mmom mmea ne mmarima bi a w\u1d10dii Yesu anamm\u1d10n akyi p\u0511\u0511, na em\u016b kakraabi a w\u1d10fr\u0511 w\u1d10n s\u0511 Amanaman Bible Asuafo (<em>International Bible Students<\/em>). \u0510nn\u0511, wonim w\u1d10n s\u0511 Yehowa Akristo Adansefo <em>(Christian Jehovah\u2019s Witnesses<\/em>). Ampa, \u0511ny\u0511 den koraa s\u0511 y\u0511b\u0511gye atom s\u0511 \u03fdw\u0511n Aban Asafo ada ne ho adi s\u0511 Onyankop\u1d10n Adiyifo. Nanso <strong><em>w\u1d10n nnwuma ne nneye\u0511 na \u0511b\u0511kyer\u0511. \u0510te saa, \u0511nde na \u0511s\u0511 s\u0511 y\u0511hwehw\u0511 w\u1d10n abak\u1d10s\u0511m na y\u0511hu w\u1d10n kyer\u0511wtoh\u1d10. D\u0511n na yehu<\/em><\/strong>?\u201d- <em>\u03fdw\u0511n Aban (Watch Tower) April 1, 1972, kr. 197.<\/em><\/p>\n<p><strong>1914<\/strong>&#8211; Onyankop\u1d10n Da K\u0511se mu k\u014d a \u0511b\u0511s\u0511e wiase nniso (rulership) b\u0511bam w\u1d10 afe <strong>1914 y\u0511n bere mu<\/strong>&#8211;<em>The Time is at Hand, 1886, p. 101.<\/em><\/p>\n<p><strong>1915<\/strong>-Onyankop\u1d10n Da K\u0511se mu k\u014d no b\u0511s\u0511e biribiara w\u0254 <strong>1915 y\u0511n bere mu<\/strong>, tu wiase ahenni ahorow agu, eyi anya mmamu dedaw-<em>The Time is at Hand, 1915, edition p. 101.<\/em><\/p>\n<p><strong>1918<\/strong>-Bio nso, <strong>afe 1918 mu no, s\u0511 Onyankop\u1d10n nya s\u0511e ns\u1d10re ahorow aguadifo ne adefo<\/strong> a, \u0511b\u0511ba s\u0511 w\u1d10n a wobeguan no, b\u0511ba Russell nky\u0511n abesua ahu s\u0511nea kristosom asehwe b\u0511bam-<em>The Finished Mystery, 1917, p.485<\/em><\/p>\n<p><strong>1925<\/strong>-Afe <strong>1925<\/strong> na tete anokwafo owus\u1d10re b\u0511fi ase, <strong>esiane nea kyer\u0511w kronkron ahy\u0511 ho b\u1d10 nti yetumi<\/strong> <strong>k\u1fb1 no pefee s\u0511 nnipa mpempem (millions) a w\u1d10te ase nn\u0511 renwu da<\/strong>&#8211;<em>Millions now living will never die, 1920, p.97.<\/em><\/p>\n<p><strong>1940<\/strong>-\u201cAdaadi s\u0511 ntease nnim, bio nso kyer\u0511wns\u0511m no nhy\u0511 s\u0511 y\u0511b\u0511wo mmofra aba wiase mprempren ansa na harmagedon aba, <strong>esiane bere a y\u0511wom nti<\/strong>\u201d-<em>\u03fdw\u0511n Aban November 1, 1938, p. 324.<\/em><\/p>\n<p><strong>1975<\/strong>-\u201cNkaeb\u1d10 ama y\u0511ate s\u0511 anuanom \u0511tont\u0254n w\u1d10n afie ne w\u1d10n agyapade, na w\u1d10ab\u1d10 p\u1d10w s\u0511 wobedi w\u1d10n nna ak\u0101 no w\u1d10 daa akwampae (Regular Pioneer) \u1d10s\u0511mpaka adwuma no mu. Nokware, \u0511y\u0511 papa s\u0511 nna kakra ak\u0101 no mode b\u0511y\u0511 as\u0511mpaka adwuma ansa wiase b\u1d10ne yi awiei aba\u201d-<em>Kingdom Ministry, May 1974, p. 3.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Nnipa bebree a wonim Ahyehy\u0511de yi abak\u1d10s\u0511m no kae s\u0511 efi afe 1879 a \u03fdw\u0511n Aban bae, adanse pii kyer\u0511 s\u0511 w\u1d10ahy\u0511 wiase s\u0511e ho nk\u1d10m mp\u0511n a edidi so yi: <strong><em>1914, 1915, 1918, 1925, 1940, 1975<\/em><\/strong>. So eyi kyer\u0511 s\u0511 \u03fdw\u0511n Aban Asafo no y\u0511 atoro adiyifo\u1d10? M\u0101 y\u0511nsusuw s\u0511nea Asafo kae fae atoro adiyifo\u1d10 ho: \u201cObiakofo anaa Ahyehy\u0511de a \u1d10paemuka ns\u0511m na \u1d10kyer\u0511 s\u0511 efi onyankop\u1d10n nanso emfi Onyankop\u1d10n, mpo \u0511ne nap\u0511de nhyia\u201d<\/p>\n<p><em>Deuteronomi 18:20-22<\/em> k\u0101 s\u0511:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cNanso, odiyifo a <strong>\u1d10kasa Me din mu<\/strong> w\u1d10 bere a menhy\u0511\u0511 no s\u0511 \u1d10nkasa Me din mu, anaa \u1d10kasa anyame bi din mu no \u0511s\u0511 s\u0511 <strong>odiyifo no wu<\/strong>. S\u0511 woka s\u0511 \u0511b\u0511y\u0511 d\u0511n na mahu s\u0511 odiyifo no \u0511kasa Yehowa din mu? <strong>S\u0511 odiyifo kasa w\u1d10 Yehowa din mu na as\u0511m no ammamu a, \u0511nde na \u0511y\u0511 as\u0511m emfi Yehowa ho<\/strong>. Esiane ahantan nti \u0511na odiyifo no kasae, mommm\u1d10hu nanim.\u201d <strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b22\" name=\"footnote21a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote21b\">21.<\/a><\/span><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p>W\u1d10 nkyekyem yi af\u0101 no, So Yehowa Adansefo nni mfomso w\u1d10 w\u1d10nkyer\u0511kyer\u0511 m\u016b? \u03fdw\u0511n Aban Asafo nhoma <em>Reasoning from the Scriptures <\/em>kratafa 136 k\u0101 s\u0511:<\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Yehowa Adansefo nk\u0101 s\u0511 w\u1d10y\u0511 adiyifo<\/strong>, wodi mfomso\u201d<\/p><\/blockquote>\n<p>So \u0511y\u0511 nokware s\u0511 Asafo no nkyer\u0511kyer\u0511 s\u0511 \u1d10y\u0511 Onyankop\u1d10n adiyifo? M\u0101 y\u0511hw\u0511 adanse \u0511w\u1d10 \u03fdw\u0511n Aban a w\u1d10atintim a edidi so yi:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cD\u0511n na Honhom mu ns\u0511m a efii Onyankop\u1d10n ho kyer\u0511. \u0510kyer\u0511 s\u0511 Onyankop\u1d10n, \u1d10soro ne asase b\u1d10fo na \u1d10de ne Honhom boa nnipa yi de hy\u0511\u0511 w\u1d10n adwene mu ns\u0511m ne nea w\u1d10kyer\u0511w mma adesamma<strong>\u00a0<\/strong>\u201d&#8211;<em>Good news, 1976, p.14<\/em><\/p>\n<p>\u201cNokware nk\u1d10hy\u0511 nyinaa fibea ne Yehowa. <strong>\u03fdde Honhom Kronkron anaa \u0511to mmere bi a \u1d10b\u1d10fo ma Ne b\u1d10hy\u0511 ahorow bam<\/strong>\u201d-<em>Insight on the Scriptures volume 2, 1988, p. 691<\/em><\/p>\n<p>\u201cAfei nso susuw nokwas\u0511m yi ho hw\u0511, emu da h\u1d10 fann s\u0511 Yehowa Ahyehy\u0511de nkutoo na Onyankop\u1d10n <strong>Honhom kyer\u0511 ne kwan <\/strong>w\u1d10 asase so nn\u0511. Honhom Kronkron ne<strong> ab\u1d10fo k\u1d10so de w\u1d10nho gye as\u0511mpaka<\/strong> adwuma a Yehowa asomfo rey\u0511 no nn\u0511 mu\u201d-<em>Watch Tower, July 1, 1973, p.402, 405.<\/em><\/p>\n<p>\u201cNa <strong>ab\u1d10fo <\/strong>yi nnipa ani nhu w\u1d10n nanso, Awurade soma w\u1d10n ma w\u1d10boa nasomfo. AKyinnye biara nnim<strong> s\u0511 ab\u1d10fo no di kan nya akwankyer\u0511<\/strong> fi Awurade Yesu Kristo ho ansa na w\u1d10de <strong>abr\u0511 Yehowa anokwafo a w\u1d10w\u1d10 asase so<\/strong>. Enti nokwas\u0511m ne s\u0511 Awurade Kristo ab\u1d10fo a w\u1d10w\u1d10 nas\u1d10refie de mmoa ma anokwafo nkaefo efii ase w\u1d10 afe 1919\u201d-<em>Vindication vol 3, 1932, p. 250.<\/em><\/p>\n<p>\u201cEzekiel tee s\u0511 efi nn\u0511 kosi daa \u1d10y\u0511 odiyifo a <strong>w\u1d10asoma no s\u0511 \u1d10kasa Yehowa din mu<\/strong>. Eyi nti, w\u1d10 \u1d10kwan soronko so no w\u1d10ab\u0511y\u0511 Yehowa adanseni. \u0510ny\u0511 Ezekiel ns\u0511m nko na efi Yehowa, na nso Ezekiel ankasa nnipaban y\u0511 odiyifo w\u1d10 \u1d10kwan biara so. <strong>Henanom ne Ezekiel mf\u0511fo adiyifo \u0511nn\u0511<\/strong>, w\u1d10n a w\u1d10 ns\u0511mkeka ne w\u1d10abrab\u1d10 te s\u0511 Yehowa tete adiyifo no? <strong>Saa na \u0511te w\u1d10 nn\u0511 adiyifo fam, w\u1d10nny\u0511 nnipa biako na mmom kuw a w\u1d10abom s\u0511 nnipadua koro a Yehowa ahy\u0511 w\u1d10n s\u0511 w\u1d10nkasa s\u0511 ne kasamafo ne ananmusifo<\/strong>. D\u0511n nti na adanse nyinaa atwam yi, y\u0511resusuw ho? Ama y\u0511ahu nk\u1d10mhy\u0511 mmamu a \u0511ka s\u0511 \u201c<strong>Yehowa na w\u1d10ayi nn\u0511 Ezekiel anuanom ama wiase<\/strong>\u201d-Na amanaman behu s\u0511 Mene Yehowa. \u03fdkwan b\u0511n so? <em>(The Nations Shall Know That I am Jehovah, How?, 1971,<\/em> pp.56, 58-59, 66<em>)<\/em><\/p>\n<p>\u201cNhoma mmob\u1d10wee a w\u1d10de maa Ezekiel \u0511denam Kerubin \u1d10b\u1d10fo nsaso w\u1d10 anisoadehu mu. <strong>Eyi b\u0511ky\u0511r\u0511 s\u0511 Yehowa adansefo nn\u0511 ahenni ho as\u0511mpa no dawuru a w\u1d10b\u1d10 no nam ab\u1d10fo mmoa ne akwankyer\u0511 so (Adiyis\u0511m 14:6, 7, Mateo 25:31-32). Na Onyankop\u1d10n anom as\u0511m ne Nap\u0511de ntumi nni huamm\u1d10, efis\u0511 \u03fdy\u0511 Nyankop\u1d10n Tumfo\u1d10 nti amanaman behu s\u0511 nea Yehowa adansefo reka biara a efi soro no b\u0511bam<\/strong>. Yiw, \u0511renky\u0511 amanaman behu s\u0511 ampa na Yehowa adiyifo bi te w\u1d10n mu\u201d-<em>\u03fdw\u0511n Aban April 1, 1972 p. 200.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>S\u0511nea y\u0511ahu no, \u0511wom s\u0511 Asafo no kae s\u0511 \u1d10ny\u0511 Yehowa adiyifo de, nanso Asafo gye tom s\u0511 \u1d10kwan a <strong>wonya w\u1d10n ns\u0511m no te s\u0511 Yehowa adiyifo no p\u0511p\u0511\u0511p\u0511<\/strong> (Ab\u1d10fo ne Honhom Kronkron). Afei nso w\u1d10aka s\u0511 w\u1d10ne Yehowa odiyifo Ezekiel no y\u0511 adwuma koro, s\u0511nea Ezekiel y\u0511\u0511 Yehowa kasamafo no saa ara na w\u1d10reka no nn\u0511. Hw\u0511 ns\u0511m edi ho yi:<\/p>\n<blockquote><p>\u00a0\u201cNk\u1d10mhy\u0511 <strong>asekyer\u0511<\/strong> biara <strong>mfi nnipa na mmom Yehowa<\/strong>. Yehowa na \u1d10mma nne\u0511ma a w\u1d10ahy\u0511 ho nk\u1d10m nya mmamu w\u1d10 ne bere mu\u201d-<em>\u03fdw\u0511n Aban May 1, 1938, kr. 143.<\/em><\/p>\n<p>\u201c<strong>\u03fdde akoakuw no tintim natirimp\u1d10w edenam nhyiam Kunini a Yesu Kristo da ano no, da nkrans\u0511m adi<\/strong>\u201d-<em>\u03fdw\u0511n Aban July 1, 1943, kr. 203.<\/em><\/p>\n<p>\u201c<strong>Eyi kyer\u0511 s\u0511 w\u1d10n a wotintim ns\u0511mma nhoma no \u0511nfata nkamfo ne anuonyam bi<\/strong>, na mmom <strong>anuonyam nka Bible ky\u0511r\u0511wfo (Yehowa) a \u1d10mma nokwas\u0511m ne nk\u1d10mhy\u0511 bam,<\/strong> <strong>\u1d10kyer\u0511 nk\u1d10mhy\u0511 ase nn\u0511. \u03fdno Yehowa Nyankop\u1d10n na \u1d10mma no y\u0511 yiye ma yetumi tintim ns\u0511m a \u0511w\u1d10 y\u0511n ns\u0511mma nhoma ahorow nyinaa af\u0101 biara<\/strong>\u201d-<em>\u03fdw\u0511n Aban April 15, 1943, kratafa 127.<\/em><\/p>\n<p>\u201cY\u0511nhu ntease pa bi nti a, \u0511s\u0511 y\u0511s\u0113s\u0101 mmere ne nkyer\u0511wde, na <strong>mpo y\u0511rentumi ns\u0113s\u0101 hwee s\u0511 y\u0511p\u0511s\u0511 y\u0511y\u0511 saa<\/strong>.<strong>Efis\u0511 y\u0511gye di s\u0511 mmere ne nna no Yehowa na w\u0254ahy\u0511 ato h\u0254.<\/strong> Enti ma \u0511ntena wadwennem s\u0511 afe 1914 awiei no ny\u0511 nna bi a amanehunu befi ase, na mmom \u0511y\u0511 wiase amanehunu awiei\u201d-<em>Zion\u2019s \u03fdw\u0511n Aban July 15, 1894, kratafa 226.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Nokwarem no, nnipa di mfomso na mpo Yesu akyidifo no nyae wiase awiei a \u0511b\u0511ba ho adwene a ammamu. Nanso kae s\u0511 w\u1d10 bere a \u03fdw\u0511n Aban Asafo hy\u0511\u0511 nk\u1d10m ahorow a \u0511fa wiase awiei ho no, na w\u1d10ka kyer\u0511 w\u1d10n ayidifo s\u0511 nk\u1d10mhy\u0511 ne mmere yi fii Onyankop\u1d10n na \u0511ny\u0511 w\u1d10n nnipa. Enti w\u1d10kaa nk\u1d10mhy\u0511 yi w\u1d10 Yehowa din mu.<\/p>\n<p>S\u0511nea Deuteronomium 18:18-22 ama y\u0511n susude a w\u1d10de kari adiyifo no, w\u1d10 \u03fdw\u0511n Aban Asafo nhoma, Reasoning from the Scriptures mu no, Asafo no y\u0511 emu b\u0511n, Atoro adiyifo anaa nokwar\u0511 adiyifo? So wone Asafo no y\u0511 adwene w\u1d10 ns\u0511m \u1d10kaa w\u1d10 <em>\u03fdw\u0511n<\/em> <em>Aban May 15, 1930 kr. 156, a \u0511ka s\u0511<\/em>:\u201dbere obi ahu atoro adiyifo no \u0511ns\u0511 s\u0511 nnipa nya w\u1d10n mu ahotoso s\u0511 w\u1d10y\u0511 akwankyer\u0511fo bamm\u1d10fo\u201d!<\/p>\n<p>W\u1d10n abak\u1d10s\u0511m nyinaa mu no, bere biara \u03fdw\u0511n Aban Asafo hy\u0511\u0511 nna s\u0511 wiase b\u0511s\u0511e no, w\u1d10hy\u0511\u0511 Yehowa adansefo nkuran s\u0511 w\u1d10nt\u0254n w\u1d10n fie, nkwati sukuup\u1d10n k\u1d10, na mpo w\u1d10nnyae abawoo efis\u0511 Asafo ak\u0101 s\u0511 wiase awiei ab\u0511n. S\u0511 anka \u0511s\u0511 s\u0511 wode w\u0254n koma b\u0511to nnipa Ahyehy\u0511de a w\u1d10adi mfomso w\u1d10 nna atwam no, na \u0511k\u1d10so di huamm\u1d10 no, d\u0511n nti na wommfa wo wer\u0511 nhy\u0511 Yesu Kristo mu, Nea \u1d10to nsa fr\u0511 y\u0511n s\u0511 y\u0511mmra Ne nky\u0511n?<\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong>Mommra Me nky\u0511n<\/strong> mo a moasua nnesoa na moabr\u0511, na <strong>m\u0511ma mo ho adwo mo<\/strong>. F\u0101 me k\u1d10ndua to woho so na sua fi Me h\u1d10 efis\u0511 me bo ky\u0511 fuw na me koma dwo, na mobenya ahot\u1d10 ne akomat\u1d10yam ama mo kra, efis\u0511 Madesoa ny\u0511 duru\u201d-<em>Mateo 11:28-30.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Yesu b\u1d10\u0254 k\u1d10k\u1d10 s\u0511 w\u1d10 nna edi akyiri mu no, atoro adiyifo b\u0511s\u1d10re na wob\u0511ka s\u0511 Yesu aba, w\u1d10 bere a \u03fdmmae.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cNa s\u0511 obi ka kyer\u0511 mo s\u0511 <strong>Hw\u0511 Yesu aba ha anaa nohoa <\/strong>a monnye nni, <strong>efis\u0511 atoro akristofo ne atoro adiyifo b\u0511s\u1d10re <\/strong>na w\u1d10ay\u0511 ns\u0511kyer\u0511nne ak\u0511se ne anwonwade de adaadaa ebinom na \u0511b\u0511y\u0511 yiye a w\u1d10n a w\u1d10apaw w\u1d10n mpo\u201d-<em>Mateo 24:23-24.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u0510nn\u0511 Yehowa adansefo gye tom s\u0511 Yesu bae nahenni mu w\u1d10 afe 1914, na efi saa bere no Yesu adi tumi s\u0511 \u03fdhene w\u1d10 soro a aniwa nhu. Nanso, efii mfe 1879 kosii 1929 \u03fdw\u0511n Aban Asafo no paemuka ma \u0511daa adi s\u0511 Yesu bae nahenni mu w\u1d10 afe 1874.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b23\" name=\"footnote22a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote22b\">22.<\/a><\/span><\/span> Enti y\u0511hu s\u0511 Asafo no mprempren gyinae s\u0511 Yesu aba nahenni mu no y\u0511 atoro b\u0511y\u0511 mfe aduonum a (50) atwam no.<\/p>\n<p>Douglas Walsh As\u0511nnibea ne kan \u03fdw\u0511n Aban Asafo so Panyin Ab\u0511diakyiri (Former Vice President), Hayden Covington, dii adanse w\u1d10 afe 1874 Yesu bae nahenni mu w\u1d10 Skotland.<\/p>\n<blockquote><p><strong><em>Mmuae<\/em><\/strong>: \u2026\u2026<strong><em>y\u0511 ns\u0511m a wotintimii \u0511de fa atoro nk\u1d10mhy\u0511fo ho, na \u0511y\u0511 atoro ns\u0511mk\u0113k\u0101 \u0511na \u0511remma nk\u1d10mhy\u0511 a \u0511fa atorodi mmamu ho.<\/em><\/strong><br \/>\n<strong>As\u0511mmisa<\/strong>: S\u0511 Yehowa adanseni bi te nka s\u0511 \u0511y\u0511 atoro nk\u1d10mhy\u0511 a n\u0101 \u1d10k\u0101 saa wobetu (Excomunicate) no afi asafo no mu anaa?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong>: <strong><em>Yiw, y\u0511n botae \u0511ne s\u0511 y\u0511b\u0511y\u0511 biako<\/em><\/strong><br \/>\n<strong>As\u0511mmisa<\/strong>: Biakoy\u0511 a \u0511ky\u0511r\u0511 s\u0511 \u0511s\u0511 s\u0511 obi gye tom denneennen s\u0511 nk\u1d10mhy\u0511 no y\u0511 atoro?<br \/>\n<strong><em>Mmuae<\/em><\/strong>: <strong><em>Y\u0511agye atom s\u0511 \u0511y\u0511 nokwar\u0511.<\/em><\/strong><br \/>\n-Douglas Walsh As\u0511nnibea 1954, p.346-348.<\/p><\/blockquote>\n<p>So Yehowa b\u0511paw atoro adiyifo s\u0511 w\u1d10nny\u0511 nananmusifo mma adesamma, titiriw bere koro a Yesu b\u1d10\u1d10 nasuafo k\u1d10k\u1d10 s\u0511 w\u1d10ntwe w\u1d10nho mfi atoro adiyifo a w\u1d10hy\u0511 ntoro nk\u1d10m fa Ne mmae ho titiriw? Asafo no p\u0511 s\u0511 \u1d10kata ne atoro nk\u1d10mhy\u0511 so nti, \u1d10kae s\u0511:<\/p>\n<blockquote><p>\u201cNs\u0511m a y\u0511ay\u0511 nsakrae wom <strong><em>y\u0511 ade ketewa ky\u0511n Bible nokware nkyer\u0511kyer\u0511 pii a y\u0511ahu na y\u0511atintim<\/em><\/strong>\u201d. Ebinom na edidi so yi: \u201c<strong><em>Efii afe 1914 mu no y\u0511ahu s\u0511 y\u0511te nna edi akyiri w\u1d10 ab\u1d10nefo wiase nhyehye\u0511 ase\u201d<\/em><\/strong>&#8211;<em>Reasoning from the Scriptures, 1985, 1989, p. 136-137<\/em>.<\/p><\/blockquote>\n<p>S\u0511nea y\u0511ahu no, Asafo no ay\u0511 nsakrae pii w\u1d10 ne nkyer\u0511kyer\u0511 mu efii bere a w\u1d10kae s\u0511 Yesu Kristo aba nahenni mu w\u1d10 afe 1914 na \u0511ny\u0511 afe 1874. S\u0511 y\u0511hw\u0511 kyer\u0511wtoh\u1d10 a \u0511daadi s\u0511 mprempren Bible nokwar\u0511 nkyer\u0511kyer\u0511 a \u1d10kyer\u0511\u0511 s\u0511 efii afe 1914 a adesamma te wiase awiei nna a edi akyiri mu no, w\u1d10ay\u0511 ns\u0113s\u0101 nso. Hw\u0511 ns\u0511m a \u03fdw\u0511n Aban bi a edi kan w\u1d10tintimii no kae:<\/p>\n<blockquote><p>\u201c<strong><em>Wiase awiei nna aka y\u0511 mfe \u1d10ha ne dunum (115) fii afe 1799 kosi afe 1914 <\/em><\/strong>y\u0511 mmere titiriw a kyer\u0511wns\u0511m no ahy\u0511 ato h\u1d10\u201d-<em>Thy Kingdom Come, 1891, 1914 edition, kr. 23<\/em>.<\/p>\n<p><strong>\u201cE<em>wiase awiei nna no fii ase de b\u0511si afe 1799,<\/em><\/strong> \u0511b\u0511si saa bere s\u0511nea y\u0511ahu w\u1d10 ns\u0511m a \u0511di kan no, kosi s\u0511 wob\u0511tu Satan ahemman agu na w\u1d10de Mesia Ahenni no asi h\u1d10. <strong><em>Enti afe 1874 mu na Yesu Kristo bae nahenni mu s\u0511nea atifi h\u1d10 ns\u0511m ama y\u0511ahu no\u201d<\/em><\/strong>&#8211;<em>The Harp of God (1921), 1924 edition kr. 231<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Adanse buruburoo yi y\u0511 nea \u03fdw\u0511n Aban Asafo no akata so na \u1d10kaa w\u1d10 afe 1993 abak\u1d10s\u0511m nhoma, Yehowa adansefo- <em>Proclaimers of God\u2019s Kingdom, kr. 135 mu s\u0511:<\/em><\/p>\n<blockquote><p>\u201dY\u0511n gyidi w\u1d10 nk\u1d10mhy\u0511ns\u0511m mu y\u0511 den ma nti y\u0511ntumi nkwati s\u0511 y\u0511b\u0511ka nea \u0511s\u0511 s\u0511 \u0511ba w\u1d10 mmere a y\u0511nhwehw\u0511 kyer\u0511wns\u0511m mu na y\u0511n p\u0511\u0511p\u0511\u0511 \u0511mu ns\u0511m ahorow fi bere k\u1d10 bere. <em>Na y\u0511b\u1d10 mm\u1d10den s\u0511 \u0511b\u0511y\u0511 yiye y\u0511remfa gyidi hunu a kyer\u0511wns\u0511m no nka ho as\u0511m p\u1d10t\u0113\u0113 nt\u0101 mo ani\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Nanso, w\u1d10b\u1d10\u1d10 mm\u1d10den s\u0511 w\u1d10mfa gyidi hunu a kyer\u0511wns\u0511m nka ho as\u0511m p\u1d10tee ny\u0511 w\u1d10n nkyer\u0511kyer\u0511?<\/p>\n<blockquote><p>\u201cW\u1d10ka s\u0511 nokwarem mu no, y\u0511nnye akyinnye biara w\u1d10 y\u0511n tirim Onyankop\u1d10n mma ahotewfo biara adwene ny\u0511 no ntanta s\u0511 Awurade Yesu bae nahenni mu efii afe 1874\u201d-\u03fdw\u0511n aban January 1, 1924, kr. 5.<\/p>\n<p>\u201cY\u0511nni adwene pa biara s\u0511 y\u0511betumi as\u0113s\u0101 nna, na mpo y\u0511rentumi s\u0511 y\u0511p\u0511s\u0511 y\u0511y\u0511 saa koraa. Y\u0511nim s\u0511 \u0511y\u0511 <strong><em>Onyankop\u1d10n na w\u1d10ahy\u0511 nna no, na \u0511ny\u0511 y\u0511n \u03fdw\u0511n Aban Asafo\u201d-<\/em><\/strong>Zion\u2019s Watchtower July 15, 1894 kr. 226.<\/p>\n<p>\u201cDwubili cycles a \u0511daa adi s\u0511 \u0511y\u0511 afe 1874 bere a Yesu bae nahenni mu. <strong><em>Adanse yi fii beae titiriw abien<\/em><\/strong> <strong><em>a<\/em><\/strong> <strong><em>an\u014d y\u0511 den a<\/em><\/strong> <strong><em>\u0511ne mmara ne adiyifo no<\/em><\/strong>\u201d-<em>Thy Kingdom Come 1891 (1914) ed. Kr. 125.<\/em><\/p>\n<p>\u201cW\u1d10 saa nhoma po yi, y\u0511ama adanse edidi so a \u0511fa <strong><em>nna ne mmere<\/em><\/strong> a Onyankop\u1d10n ahy\u0511 ato h\u1d10 a adanse, <strong><em>as\u0511m <\/em>biara y\u0511de kyer\u0511wns\u0511m asiso dua denneennen, enti \u0511ntumi mfi nnipa nsusuwii\u201d-<\/strong><em>The Time is at Hand 1886 (1917 edition kr. 15).<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>So \u03fdw\u0511n Aban no akwati gyidi hunu?<\/p>\n<blockquote><p>\u201cYehowa Nyankop\u1d10n, adiyifo nokwafo Nyankop\u1d10n b\u0511mma atoro adiyifo ani agu ase efis\u0511 \u03fdremma w\u1d10n atoro nk\u1d10mhy\u0511 a wofii anounyamhunu p\u0511 mu kaa no mmam anaas\u0511 \u03fdb\u0511mma nea \u0511ne w\u1d10n nk\u1d10mhy\u0511 no b\u1d10 abira no mmom asi. <strong>Atoro adiyifo b\u0511b\u1d10 mm\u1d10den s\u0511 wob\u0511kyer\u0511kyer\u0511 w\u1d10n ns\u0511m mu nanso aniwu b\u0511mma w\u1d10nnye ntom s\u0511 w\u1d10y\u0511 atoro adiyifo\u201d<\/strong>&#8211;<em>Paradise Restored to Mankind-By Theocracy Watch Tower Society, 1972, kratafa 353-354.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Yesu kae s\u0511, \u201cna Wobehu nokware no na nokware no b\u0511mma w\u1d10ade wo ho, na <strong>\u0186ba no b\u0511gye wo ampa<\/strong>\u201d-<em>Yohane 8:32, 36.<\/em> D\u0511n nti na w\u1d10mfa wo koma nto Yesu nkutoo so? Yesu b\u0511mma nokware no adaadi, efis\u0511 \u03fdy\u0511 nokware.<\/p>\n<blockquote><p>Yesu kae s\u0511:\u201d <strong>Mey\u0511 \u1d10kwan ne nokware<\/strong> ne nkwa na obiara ntumi mma Agya no <strong>nky\u0511n gye s\u0511 \u1d10nam Me so<\/strong>&#8211;<em>Yohane 14:6.<\/em><\/p>\n<p>\u201c<strong>Meba s\u0511 hann <\/strong>w\u1d10 wiase ama obiara \u1d10w\u1d10 <strong>Me mu gyidi no antra sum m\u016b<\/strong>\u201d-<em>Yohane 12:46.<\/em><\/p>\n<p>\u201cMorehwehw\u0511 kyer\u0511wns\u0511m mu efis\u0511 monim s\u0511 saa y\u0511 no de daa nkwa b\u0511br\u0511 mo, nanso saa kyer\u0511wns\u0511m koro yin a <strong>edi Meho adanse<\/strong>. Nanso, mommp\u0511 s\u0511 moba <strong>Me nky\u0511n <\/strong>na moanya daa nkwa\u201d-<em>Yohane 5:39-40<\/em>.<\/p>\n<p>\u201cEnti w\u1d10kae kyer\u0511 No s\u0511 Awurade Wode ma y\u0511n abodoo daa, \u0511na Yesu k\u0101 kyer\u0511\u0511 w\u1d10n s\u0511 Mene nkwa abodoo no, nea \u1d10ba Me nky\u0511n no \u0511k\u1d10m renn\u0113 no bio, afei nea onya Me mu gyidi no nsuk\u1d10m renn\u0113 no bio. Na obiara Agya no de ma Me no <strong>b\u0511ba Me nky\u0511n<\/strong> na nea<strong> \u1d10ba Me nky\u0511n no Meremmpamo no \u1d10kwa biara so<\/strong>\u201d-<em>Yohane 6:34-37.<\/em><\/p>\n<p>\u201cMe gya mo asomdwoe, Me ma mo <strong>masomdwoe<\/strong>. <strong>Me ny\u0511 no w\u1d10 \u1d10kwan a wiase asomdwoe te, <\/strong>mommma mo koma mmotow anaa \u1d10suro nkyekye mo\u201d-<em>Yohane 14:27<\/em>.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Mommra Me nky\u0511n<\/strong> mo a mosua nnesoa na mok\u1d10m rebu na <strong>M\u0511ma mo ho at\u1d10 mo<\/strong>. Momfa Me k\u1d10ndua nt\u014d ho so, nsua mfi Me h\u1d10 efis\u0511 bo ky\u0511 fuw na Me koma dwo, na mubenya ahont\u1d10 ama mo kra. Efis\u0511 Me k\u1d10ndua y\u0511 mmer\u0511w ma M&#8217;adesoa y\u0511 hare\u201d-<em>Mateo 11:28-30.<\/em><\/p>\n<p>\u201cNa s\u0511 mobisa biribiara w\u1d10 <strong>Me din mu a<\/strong>, <strong>Meb\u0511y\u0511 ama mo<\/strong>\u201d-<em>Yohane 14:14.<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>Yesu to nsa fr\u0511 nnipa nyinaa s\u0511 w\u1d10mmra Ne nky\u0511n mpaeb\u1d10 mu mfa w\u1d10n haw nto n&#8217;anim.\u00a0 Na wonhia Ahyehy\u0511de anaa Ntamgyinafo soronko bi w\u1d10 wone Onyankop\u1d10n ntam abusuab\u1d10 mu.<strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b24\" name=\"footnote23a\"><\/a><\/span><\/span><\/strong><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#footnote23b\">23.<\/a><\/span><\/span> Efis\u0511 y\u0511w\u1d10 Onyankop\u1d10n biako, saa ara na ntamgyinafo biako nso na \u0511w\u1d10 nnipa ne Nyankop\u1d10n ntam, \u03fdne Onipa Yesu Kristo-<em>1 Timoteo 2:5<\/em>. Yesu <strong>nkutoo<\/strong> ne ntamgyinafo. Obiara mma Agya no nky\u0511n gye s\u0511 <strong>\u1d10nam Me so<\/strong>. (<em>Yohane 14:6<\/em>) D\u0511n nti na womma ne nky\u0511n nn\u0511? Yesu p\u0511 paa s\u0511 \u03fdy\u0511 w&#8217;agye nkwa.<\/p>\n<blockquote><p>\u201cNa eyi ne y\u0511 adanse a \u0511ky\u0511r\u0511 s\u0511, <strong><em>Nyankop\u1d10n maa y\u0511n daa nkwa a egyina Ne Ba no<\/em><\/strong> <strong>so<\/strong>. <strong><em>Nea \u1d10w\u1d10 \u03fdba no w\u1d10 nkwa,<\/em><\/strong> nea \u1d10nnye \u03fdba no nni no rennya nkwa. Mekyer\u0511w eyinom ama mo na <strong>moahu<\/strong> s\u0511 mow\u1d10 daa nkwa, mo a mow\u1d10 gyidi w\u1d10 Onyankop\u1d10n Ba no din mu\u201d-<em>1 Yohane 5:11-13.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201cHw\u0511! <strong>\u0510nn\u0511 <\/strong>ne bere a \u0511fata titiriw, Hw\u0511 <strong>\u0510nn\u0511 ne nkwagye da\u201d<\/strong>-2 Korintofo 6:2<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>=========<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote1b\" name=\"footnote1b\"><\/a><a href=\"#footnote1a\">1.<\/a><\/span><\/span> \u0186w\u0511n Aban November 15, 1981, kratafa. 21<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote2b\" name=\"footnote2b\"><\/a><a href=\"#footnote2a\">2.<\/a><\/span><\/span> <em>United in Worship of the Only True God,<\/em> 1983, pp. 166-167; <em>Blood, Medicine and the Law of God,<\/em> 1961, pp. 54-55; <em>School and Jehovah\u2019s Witnesses,<\/em> 1983, pp. 13-21, 23; <em>The Watchtower,<\/em> March 15, 1962, pp. 178-179; <em>The Watchtower, <\/em>March 15, 1986, pp. 12, 19<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote3b\" name=\"footnote3b\"><\/a><a href=\"#footnote3a\">3.<\/a><\/span><\/span> <em>The Watchtower,<\/em> September 15, 1981, pp. 25, 29-30<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote4b\" name=\"footnote4b\"><\/a><a href=\"#footnote4a\">4.<\/a><\/span><\/span> <em>Jehovah\u2019s Witnesses &#8211;Proclaimers of God\u2019s Kingdom,<\/em> 1993, pp. 45-46<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote5b\" name=\"footnote5b\"><\/a><a href=\"#footnote5a\">5.<\/a><\/span><\/span> <em>Studies in the Scriptures,<\/em> vol. 1-7<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote6b\" name=\"footnote6b\"><\/a><a href=\"#footnote6a\">6.<\/a><\/span><\/span> <em>Jehovah\u2019s Witnesses &#8211;Proclaimers of God\u2019s Kingdom,<\/em> 1993, p. 200<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote7b\" name=\"footnote7b\"><\/a><a href=\"#footnote7a\">7.<\/a><\/span><\/span> <em>The Watch Tower, <\/em>April 15, 1904, p. 125; <em>The Divine Plan of the Ages, Studies,<\/em> vol. 1, 1925ed. Biography, p. 7; <em>1975 Yearbook of Jehovah\u2019s Witnesses,<\/em> p. 88<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote8b\" name=\"footnote8b\"><\/a><a href=\"#footnote8a\">8.<\/a><\/span><\/span><em> Zion\u2019s Watch Tower,<\/em> December 1, 1894, p. 384; <em>Zion\u2019s Watch Tower, <\/em>September 15, 1895, p. 216<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote9b\" name=\"footnote9b\"><\/a><a href=\"#footnote9a\">9.<\/a><\/span><\/span> <em>Zion\u2019s Watch Tower,<\/em> December 1881, pp. 2-3 (Reprints p. 301)<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote10b\" name=\"footnote10b\"><\/a><a href=\"#footnote10a\">10.<\/a><\/span><\/span> <em>Zion\u2019s Watch Tower,<\/em> November 1881, p. 10 (Reprints p. 298)<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote11b\" name=\"footnote11b\"><\/a><a href=\"#footnote11a\">11.<\/a><\/span><\/span><em> The Atonement Between God and Man, <\/em>(Studies, vol. 5), 1899, 1916ed, p. 85; <em>Watch Tower<\/em>, November 1879, p. 4 (Reprints p. 48); <em>The Plan of the Ages,<\/em> 1891, p. 178<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote12b\" name=\"footnote12b\"><\/a><a href=\"#footnote12a\">12.<\/a><\/span><\/span> <em>Jehovah\u2019s Witnesses&#8211;Proclaimers of God\u2019s Kingdom, <\/em>1993, p. 201; <em>Zion\u2019s Watch Tower, <\/em>November 15, 1907, p. 351; <em>Zion\u2019s Watch Tower, <\/em>December 1, 1904, p. 364<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote13b\" name=\"footnote13b\"><\/a><a href=\"#footnote13a\">13.<\/a><\/span><\/span><em> Zion\u2019s Watch Tower<\/em>, July 1, 1898, p. 204; <em>Zion\u2019s Watch Tower<\/em>, August 1, 1898, p. 231<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote14b\" name=\"footnote14b\"><\/a><a href=\"#footnote14a\">14.<\/a><\/span><\/span> <em>Zion\u2019s Watch Tower,<\/em> October 1, 1900, p. 296; <em>Zion\u2019s Watch Tower<\/em>, July 15, 1902, p. 216<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote15b\" name=\"footnote15b\"><\/a><a href=\"#footnote15a\">15.<\/a><\/span><\/span> <em>The Watch Tower,<\/em> March 15, 1913, p. 84; <em>Pennsylvania Superior Court Reports, <\/em>vol. 37, p. 351<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote16b\" name=\"footnote16b\"><\/a><a href=\"#footnote16a\">16.<\/a><\/span><\/span> <em>Thy Kingdom Come,<\/em> (Studies, vol. 3) p. 327<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote17b\" name=\"footnote17b\"><\/a><a href=\"#footnote17a\">17.<\/a><\/span><\/span><em> Jehovah\u2019s Witnesses&#8211;Proclaimers of God\u2019s Kingdom, <\/em>1993, p. 201;<em> Finished Mystery, <\/em>(Studies, vol. 7) 1917, p. 60<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote18b\" name=\"footnote18b\"><\/a><a href=\"#footnote18a\">18.<\/a><\/span><\/span> <em>New World Translation,<\/em> 1984, p. 5<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"footnote19b\" name=\"footnote19b\"><\/a><a href=\"#footnote19a\">19.<\/a><\/span><\/span> See also Yohane 9:5, 9<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"fn1b20\" name=\"footnote20b\"><\/a><a href=\"#footnote20a\">20.<\/a><\/span><\/span>\u00a0W\u1d10 afe 1969 bere \u03fdw\u0511n Aban Asafo tintimii Kingdom Interlinear Nkyer\u0511ase w\u1d10 Hela Kyer\u0511wns\u0511m mu no, w\u1d10 kratafa 1158 kosi 1159, Asafo kyimkyim Dana ne Mantey nhoma a w\u1d10fr\u0511 no \u201cA Manual Grammar of the New Testament\u201d de foa as\u0511mfua \u2018anyame\u2019 (a god) w\u1d10 Yohane 1:1 so. Eyi nti \u03fdwura Julies Robert Mantey a \u1d10y\u0511 \u1d10benfo w\u1d10 Hela Kasa ne Apam foforo w\u1d10 Northern Baptist Theological Seminary of Chicago, IIIinois, kyer\u0511wee krataa a \u1d10to ne abodin s\u0511 Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase y\u0511 \u2018Nnaadaa kokuroo\u2019 (Grossly Misleading) k\u1d10maa \u03fdw\u0511n Aban Asafo.<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"fn1b21\" name=\"footnote21b\"><\/a><a href=\"#footnote21a\">21.<\/a><\/span><\/span>\u00a0Kyer\u0511wns\u0511m a y\u0511fa mu ns\u0511m aka nyinaa fii Yehowa Adansefo Wiase Foforo Bible Nkyer\u0511ase.<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"fn1b22\" name=\"footnote22b\"><\/a><a href=\"#footnote22a\">22.<\/a><\/span><\/span>\u00a0<em>Jehovah\u2019s Witnesses&#8211;Proclaimers of God\u2019s Kingdom, <\/em>1993, pp. 133-134; Prophecy, 1929, p. 65<br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a id=\"fn1b23\" name=\"footnote23b\"><\/a><a href=\"#footnote23a\">23<\/a><\/span><\/span><span style=\"color: #0000ff;\"><span style=\"text-decoration: underline;\"><a href=\"#fn22b\">.<\/a><\/span><\/span>\u00a0\u03fdw\u0511n Aban Asafo kyer\u0511kyer\u0511 s\u0511 Yesu nkutoo ny\u0511 ntamgyinafo mma adesamma-kenkan, World wide Security under the Prince of Peace, 1986, kratafa 10.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NOKWAS\u0510M A \u0186W\u0510N ABAN ASAFO (WATCHTOWER SOCIETY) MP\u0510 S\u0510 WOHU W\u1d10 afe apem ahankron ne adu\u0254kron ason (1997), na w\u0254w\u0254 Yehowa Adansefo a w\u0254ka as\u0511mpa no b\u0511boro \u0254pepem anum (5,000,000) de nn\u0254nhwerew b\u0511y\u0511 \u0254pepepem biako (1,000,000,000) afe biara de ka as\u0511mpa no w\u0254 wiase nyinaa denneennen de boa \u0186w\u0511n Aban Ahyehy\u0511de (Watchtower Organisation). Yehowa adansefo&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[390,584,623,401],"tags":[359,356,386,371],"class_list":["post-3609","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bible-mmuae","category-nokwasm","category-yehowa-adansefo-abaksm","category-yehowa-adansefo-gyidi","tag-atoro-nkmhy","tag-gyidi-nsakrae","tag-wn-aban-ahyehyde","tag-foforo-wiase-nkyerase","wpcat-390-id","wpcat-584-id","wpcat-623-id","wpcat-401-id"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3609"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17783,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3609\/revisions\/17783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.4jehovah.org\/tw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}